Document

Natuurlijke airconditioning

Heilzaam voor het binnenmilieu.

Kunnen we een eenvoudigere airconditioning ontwerpen met een hogere gebruikerstevredenheid? Kunnen we de architect hierbij betrekken en zo tegelijkertijd het bouwproces verbeteren? En kunnen we dan ook de onderhoudskosten en het energiegebruik reduceren? Het strategische uitgangspunt van het onderzoek Earth, Wind & Fire hiernaar richtte zich op de ontwikkeling van klimaatresponsieve architectuur, waarbij klimaatontwerp, bouwfysica en installatietechniek samenwerken met de architecturale opdracht. De architect krijgt zo een belangrijke rol als co-ontwerper van het klimaatsysteem als element van architecturale expressie. Hierdoor wordt de architect ook mede verantwoordelijk voor het binnenmilieu en het energiegebruik van het gebouw.

Termieten in Afrika bouwen voor hun onderkomen enorme heuvels (zie figuur 1) waarin ze een schimmel verbouwen die als hun primaire voedsel dient. Voor een optimale schimmelgroei is een temperatuur van 300 C nodig, terwijl de buitentemperatuur kan variëren van 00 C ’s nachts tot 400 C overdag bij felle zonnestraling. De termieten realiseren deze opmerkelijk prestatie door het voortdurend openen en sluiten van ventilatieopeningen in hun ‘woningen’ voor afvoer en toevoer van warmte en koude gedurende de dag/nachtcyclus. Zover we weten splitsen termieten het ontwerp van hun woningen niet in architectuur en engineering. En voor zover we weten zijn termieten zeer tevreden met hun woningen. Zouden we de bouwtechniek van termieten niet kunnen toepassen in de mensenwereld? Zouden we, zoals termieten dat doen, een gebouw kunnen ontwerpen als ‘klimaatmachine’ met natuurlijke airconditioning? Zouden we hierdoor wellicht de kloof tussen architectuur en engineering kunnen overbruggen? En zouden we hierdoor in staat zijn energieneutrale gebouwen te ontwerpen met een natuurlijk, gezond en productief binnenmilieu? Een nieuw begrip was met deze gedachten geboren: ‘klimaatresponsieve architectuur’. Een gebouw ontworpen als klimaatmachine die wordt geactiveerd door de omgevingsenergie van zwaartekracht, aardmassa, wind en zon, metaforisch aangeduid met Earth, Wind & Fire

Auteurs: Dr.ing. B. (Ben) Bronsema, Bronsema Consult en TU Delft, Faculteit Bouwkunde, Architectural Engineering +Technology; R. (Regina) Bokel, TU Delft, Faculteit Bouwkunde, Architectural Engineering +Technology; W. (Wim) van der Spoel, Landstra Bureau voor Bouwfysica en TU Delft Faculteit Bouwkunde, Architectural Engineering +Technology

Lees verder in PDF.

Thema'sGroepenDeelnemersProjecten